Je staat voor het tandpastaschap en ziet tientallen varianten: whitening, charcoal, natuurlijk, zonder fluoride.
Maar als je één vraag stelt, wat houdt je gebit echt gezond? Dan kom je snel uit bij iets veel minder spannends: fluoride.
De beste onderbouwing laat zien dat fluoridehoudende tandpasta beter beschermt tegen gaatjes dan tandpasta zonder fluoride.
Wat fluoride doet
Fluoride helpt tandglazuur herstellen. Het maakt je tanden sterker tegen zuur en verlaagt zo de kans op cariës.
De ADA noemt fluoride-tandpasta expliciet een aanbevolen keuze. De Cochrane-review concludeert ook dat fluoridehoudende tandpasta duidelijk beter werkt tegen gaatjes dan niet-fluoridehoudende tandpasta.
Voor volwassenen is een standaardsterkte rond 1.350–1.500 ppm fluoride de praktische keuze. Dat sluit aan bij richtlijnen van onder meer de NHS en de AADOCR.
Waarom “natuurlijk” niet automatisch beter is
Woorden als natuurlijk, puur of zonder chemicaliën zeggen weinig over bescherming tegen gaatjes.
Een tandpasta kan prima smaken of een schoon imago hebben, maar zonder bewezen werkzame stof blijft de bescherming beperkt.
Ingrediënten zoals aloë vera, essentiële oliën of actieve kool kunnen iets toevoegen aan de beleving. Ze vervangen geen aantoonbaar anticariëseffect.
Ook whitening-tandpasta’s verdienen nuance. Ze kunnen oppervlakkige verkleuringen verminderen, maar meer schuren is niet automatisch beter voor je glazuur.
Wil je liever fluoridevrij poetsen?
Dan is hydroxyapatiet het interessantste alternatief dat nu vaak genoemd wordt.
Hydroxyapatiet is een natuurlijke bouwstof van tanden en botten. Kleine deeltjes kunnen zich aan het tandoppervlak hechten en zo helpen bij glazuurherstel en remineralisatie.
De resultaten zijn bemoedigend. In een gerandomiseerde studie van 18 maanden bij volwassenen was een fluoridevrije hydroxyapatiettandpasta non-inferieur aan een tandpasta met 1.450 ppm fluoride op de gemeten cariësuitkomst.
Ook een recente overzichtsstudie suggereert dat hydroxyapatiet mogelijk vergelijkbaar werkt bij beginnende gaatjes en remineralisatie. Toch is er nog meer langlopend onderzoek nodig.
De nuance blijft dus helder: hydroxyapatiet is veelbelovend, maar fluoride heeft nog altijd de stevigste wetenschappelijke basis.
Waar je op kunt letten
Gebruik deze checklist als je een tandpasta kiest:
- Bevat de tandpasta fluoride?
- Zit er ongeveer 1.350–1.500 ppm fluoride in?
- Is de tandpasta niet onnodig schurend?
- Past de formule bij jouw situatie, zoals gevoeligheid of tandvleesproblemen?
De tube is niet alles
Zelfs de beste tandpasta compenseert slecht poetsgedrag niet.
Twee minuten poetsen, twee keer per dag, blijft essentieel. Net als minder vaak suiker- en zuurrijke producten nemen. Zo geef je je glazuur meer rust.
De simpele conclusie
Voor de meeste mensen is een fluoride-tandpasta met ongeveer 1.350–1.500 ppm fluoride de beste keuze.
Wil je fluoridevrij? Dan is hydroxyapatiet op dit moment het best onderzochte alternatief, maar met minder stevige langetermijnonderbouwing.
Kijk dus de volgende keer gewoon even op de achterkant van de tube. Daarna kies je op smaak, gevoeligheid of whitening. En poets je vooral consequent.
