Matchakoeken, matcha-oats, matcha latte, matcha ijsjes en ja, inmiddels zelfs matcha shampoo. De groene kleur is overal. In elke koffiezaak staat hij op de kaart, in elke supermarkt staat hij in het schap en op sociale media kleurt je feed groen als je er even niet op let.
Maar hoe is het zover gekomen? En is matcha nou een eeuwenoude superfood die we eindelijk serieus nemen, of hebben we collectief besloten dat we van een theekleur een persoonlijkheid willen maken?
Waarschijnlijk allebei een beetje.
Wat matcha eigenlijk is
Matcha is geen nieuwe uitvinding. In Japan bestaat de poedervorm van groene thee al meer dan duizend jaar. Boeddhistische monniken dronken het om scherp te blijven tijdens lange meditatiesessies. De Japanse theeceremonie, een van de meest precieze en rituele tradities ter wereld, is volledig gebouwd rond het bereiden en drinken van matcha.
Het verschil met gewone groene thee zit in de verwerking. De theeplantjes worden weken voor de oogst afgedekt van zonlicht, waardoor ze meer chlorofyl aanmaken. Dat geeft matcha zijn intense groene kleur. Daarna worden de blaadjes gestoomd, gedroogd en gemalen tot een fijn poeder. In plaats van een zakje dat je trekt en weggooit, consumeer je het hele blaadje. En daarmee ook alles wat erin zit.
Waarom iedereen er ineens over praat
Matcha was al jaren een begrip in wellnesscirkels, maar de echte doorbraak kwam via twee dingen: de esthetiek en de wetenschap.
De esthetiek spreekt voor zich. Matcha is groen. Intens, levendig, fotogeniek groen. Een matcha latte in een strakke witte kop is een plaatje dat zichzelf post. In een tijd waarin eten en drinken ook visueel moet presteren, heeft matcha een oneerlijk groot voordeel ten opzichte van, zeg, een gewone kop thee.
De wetenschap deed de rest. Matcha bevat L-theanine, een aminozuur dat in combinatie met cafeïne een rustige, heldere alertheid geeft die verschilt van de scherpe, zenuwachtige kick van koffie. Geen hartkloppingen, geen abrupte crash, maar een gelijkmatige focus. Voor een generatie die van koffie houdt maar er slecht op slaapt, klonk dat als een openbaring.
Van kopje naar alles
En toen, zoals altijd, nam de industrie het over.
Zodra een ingrediënt populair genoeg is, begint de uitwaaiering. Eerst de logische stappen: matchapoeder in de supermarkt, matchakoeken bij de bakker, matcha als smaakvariant bij ijs en chocolade. Tot zover nog te volgen.
Maar daarna gaat het snel. Matcha in gezichtsmaskers, want antioxidanten zijn goed voor de huid. Matcha in haarverzorging, want diezelfde logica werkt ook voor je hoofdhuid, althans volgens de verpakking. Matcha-supplementen, matcha-snoep, matcha-proteineshakes. Er bestaat inmiddels matcha-tandpasta.
Op een gegeven moment heeft de kleur het overgenomen van de inhoud. Het gaat niet meer om wat matcha doet. Het gaat om wat matcha uitstraalt.
Maar werkt het ook echt?
De eerlijke versie: voor de drank zelf is er degelijk bewijs. De combinatie van L-theanine en cafeïne is goed onderzocht en de effecten zijn reëel. Matcha bevat ook meer antioxidanten dan de meeste andere voedingsmiddelen, wat betekent dat het bijdraagt aan het neutraliseren van vrije radicalen in het lichaam.
Voor de rest van het assortiment is gezonde scepsis op zijn plaats. De hoeveelheid matcha in een matchashampoo of een matchakoek is doorgaans zo klein dat van enig meetbaar effect geen sprake is. Wat je koopt is de associatie, het gevoel van iets gezonds, iets Japans, iets bewusts. En dat is prima, zolang je weet wat je koopt.
De matcha latte van vier euro bij je lokale koffiezaak bevat overigens in de meeste gevallen een ceremonieel poeder van twijfelachtige kwaliteit, verdronken in gesuikerde amandelmelk. Gezond klinkt het. Maar het is vooral lekker.
